روش لقاح خشک: تخمک ها را بدونه مایع تخمدان با اسپرم مخلوط میکنیم و پس از مخلوط کردن اب اضافه میکنیم .
روش لقاح نیمه خشک: تخمک ها را با مایع تخمدان با اسپرم مخلوط و سپس اب اضافه میکنند در ماهی قزل الا قبلا اعتقاد بر این بود که لقاح خشک بهترین روش برای لقاح تخمک با اسپرم است ولی در حال حاضر هیچ تفاوتی ببین لقاح خشک و لقاح نیمه خشک قائل نمیشوند به صورتی که با انجام یک مدیریت صحیح و مهارت درست انجام کار میتوان از هر دو روش بیشترین بازده را بدست اورد.
زمانی ما میتوانیم از لقاح نتایج خوب بگیریم که کیفیت اسپرم و تخمک مطلوب و رسیده باشد در مورد رنگ و کیفیت اسپرم باید به موارد زیر توجه شود.
ـ تحرک اسپرم مهمتری عامل در مایع تخمدانی است بدونه حضور اب اسپرم ها به مدت 3.5تا 4 دقیقه در مایع تخمدانی زنده خواهند ماند همچنین در دمای پایین اسپرم مینواند به مدت طولانی قدرت باروری خود را حفظ کند اما در صورتی که در اب قرار گیرند قدرت حرکت و باروری خود را تنها به مدت کوتاه یعنی 90 ثانیه حفظ می نمایند و حرکات شدید ان فقط به مدت 30 ثانیه حفظ میشود باید میزان غلظت اسپرم 5 ضرب در 10 به توان 9 در هر میلی لیتر نیز باشد و رنگ ان باید کاملا سفید یا کرم باشد حداقل اسپرم مورد نیاز برای تلقیح یک تخمک 5 ضرب در 10 به توان 5 در هر میلی لیتر است و هر ماهی نر به طور متوسط 8CC اسپرم تولید میکند اسپرم ضعیف ابکی و دلمه شده میباشد.
ـ اسپرمی که اماده نباشد نیاز به فشار زیادی برای خارج شدن دارد و معمولا امیخته به خون میباشد و در ماهیانی که اسپرم فوق رسیده دارند موقع فشار مایع ابکی خارج گردیده و سپس اسپرم خارج میگردد . و در برخی مراکز برای افزایش عمر اسپرم ها از مخلوطی بنام محلول لقاح شامل (Nacl,CACL2, co(oH استفاده میکنند (در برخی منابع به cacl2 اشاره نشده است).
ـ تخمک ها به طور معمول باید ببین 3تا 5 میلی متر قطر داشته باشند رنگ انها زرد کم رنگ تا نارنجی پر نگ و قرمز هر چه به سمت قرمز (نارنجی) متمایل باشد کیفیت تخمک بهتر . رنگدانه های که به عنوان پیش ساز ویتامین E محسوب میشوند در این تخمک ها بیشتر است.
تخمک های فوق رسیده یک نقطه سفید (قطرات چربی) روی تخم ایجاد میشود و به همین صورت که زمان بیشتری میگذرد نقطه بزرگتر میشود از تخمک های فوق رسیده لارو یا بچه ماهی حاصل میشود اکثرا نر میباشند و ببین انها لارو یا بچه ماهی ناقص زیاد است و تلفات این تخم ها در مرحله انکوباسیون و لاروی زیاد است همین حالت برای تخمهای که به اندازه کافی رسیده نباشند دیده میشود.
بعد از ریختن اسپرم بروی تخمک ها تخمک ها و اسپرم ها را باید به اهستگی در مدت 5 دقیقه بایکدیگر مخلوط کرد به عبارت دیگر تخمک ها را اغشته به اسپرم میکنیم یعنی باید جمعیت اسپرم ها کاملا بروی تخمک قرار گیرد در این حالت اسپرومازئید دارای حداقل حرکت است سپس به مخلوط حاصله اب اضافه میکنیم در ضمن افزودن اب کار مخلوط کردن را همچنان ادامه میدهیم تا اینکه اسپرومازوئید های که در نزدیکی میکروپیل قرار دارند با اولین حرکت به تخم وارد شوند به اضافه و خروج اب ادامه میدهیم تا اینکه اب موجود در ظرف کاملا شفاف شود.
یکی از مشکلات اصلی باروری تخم ها در محیط زنده مسن شدن تخم پس از تخمک گذاری است که باعث کاهش میزان باروری و کاهش کیفیت نمو جنین میشود در قزل الا 10 روز بعد از تخمک گذاری کاهش فراوان در در درصد تخم های بارو شده به وجود می اید و درصد جنین غیر طبیعی افزایش می یابد کار ابکشی تخم قزل الا در منابع مختلف متفاوت عنوان شده ولی نباید بیش از 10 دقیقه طول بکشد.بیشترین تلفات تخمها در زمان حساسیت پس از لقاح مربوط به شستن اسپرم های اضافی است به صورتی که میزان میزان تلفات در 30 ثانیه اول بعد از لقاح به دلیل حرکت بیشترین حد میباشد و اگر تخم به مدت یک ساعت حداکثر پس از افزودن و قرار دادن در اب هم زده شوند میزان تلفات در ان ها تا 20 در صد خواهد رسید.
در قزل الا میزان درصد باروری به درجه حرارت بستگی دارد یعنی باروری در دمای 20 درجه سانتیگراد بسیار سریعتر و در یک درجه بسیار کند خواهد بود تخم ها در درجات دمای بالاتر اب را با سر عت بیشتری به داخل خود هدایت میکنند باد کردن و جذب اب در 6.5 درجه 1.25 ساعت ودر دمای 13 درجه 25 دقیقه طول خواهد کشید.

Dr.Nekuie fard, [02.04.16 14:16]
ميزان تخمك ماهي حدود 13درصد وزن بدن و هر كيلوگرم ماهي ماده 1000 تا 1500 عدد تخمك دارد.
تکثیر ماهی قزل‎آلا در مزارع پرورش ماهی به سه روش لقاح تر، خشک و مرطوب صورت می‎گیرد.
در لقاح تر روي تخمك‎ها مقداري آب ريخته سپس اسپرم‎ها را داخل تشتك مي‎ريزند و به هم مي‎زنند. در اين حالت مايع تخمداني از تخمك‎هاي جدا نمي‎شود. همچنین در لقاح مرطوب ابتدا نسبت به تخم كشي ماهي ماده اقدام كرده، بعد از 2 تا 3 دقيقه اسپرم‎ها را به آن اضافه كرده و هم مي‎زنند ولي آب به آن اضافه نمي‎شود.
در اين روش مايه تخمداني يا سلوميك از تخمك‎ها جدا شده، تخمك‎ها روي تشتك خشك ريخته و هنگامي كه روي آن اسپرم ماهي نر مي‎ريزيم، مقداري آب هم اضافه مي‎کنیم. اين آب به مقداري است كه يك بند انگشت روي تخم ها را مي‎پوشاند، سپس بلافاصله تخم‎ها را با جريان ملايم آب شستشو مي‎دهيم.
از زمان شروع لقاح تا انتقال تخم‎ها به تراف‎ها بايد حداكثر يك ساعت به طول بيانجامد، در صورت عدم امكان بعد از 4 ساعت نسبت به انتقال اقدام مي‎کنیم. تراكم تخم‎ها در تراف‎ها 350 تا 500 عدد در دسي مترمربع بوده و لارو داراي كيسه زرده، هر دسي متر مربع 100 تا 200 قطعه است.
از يك مولد ماده مي‎توان 4 تا 5 سال تخمك كشي کرد. ميزان تخمك ماهي حدود 13 درصد وزن بدن و هر كيلوگرم ماهي ماده 1000 تا 1500 عدد تخمك دارد.
ميزان آب مورد نياز براي لاروها با تراكم 100 تا 200 قطعه در دسي متر مربع 20 ليتر در دقيقه است.
وی ادامه داد: هر تراف حدود 30000 قطعه تخم چشم زده گنجايش دارد. لازم به ذكر است، يك هفته قبل از تكثير ماهي باید ماهيان نر و ماده را از هم جدا كنيم و به مدت 2 تا 3 روز از غذادهي به آنها خودداري شود.
این پژوهشگر آبزی‎پروری اضافه کرد: از زمان لقاح تا 48 ساعت بعد از آن به تخم سبز معروف است. بعد از 48 ساعت به تخم لقاح شده و وقتي تخم‎ها چشم زدند به تخم چشم زده معروف مي‎شوند.
مرادی افزود: زمان حمل و نقل تخم سبز، 12 تا 36 ساعت بعد از لقاح است. ابعاد هر سيني 40 ×40 سانتي‎متر و در هر تراف كه به طول 2.2 متر است 4 عدد سيني جا مي‎گيرد. به ازاي هر 30000 عدد تخم ماهي 12 تا 15 ليتر در دقيقه آب نياز است. به ازاي هر 30000 تخم چشم زده ماهي 15 تا 17 ليتر در دقيقه آب نياز است و به ازاي هر 30000 عدد لارو داراي كيسه زرده 20 ليتر در دقيقه نياز است.
پس از شروع شناي آزاد حدود 25 ليتر در دقيقه آب مورد نياز است. زماني كه بچه ماهيان به 1 تا 2 گرم رسيدند به ازاي هر 30000 قطعه 30 ليتر در دقيقه نياز است. زماني كه وزن بچه ماهي‎ها به نيم گرم رسيده است مي‎توان در تراف‎ها آنها را نگهداري کرد. ارتفاع مناسب آب در تراف‎ها 18 تا 20 سانتي متر است.
زماني كه دو سوم كيسه زرده جذب شد، شروع به تغذيه و شناي آزاد می‎کنند؛ هر نيم ساعت يكبار به آنها غذادهي مي‎شود كه اين غذا 7 تا 10 درصد وزن بدن ماهي را در بر مي‎گيرد.
مرادی یادآور شد: هم دما كردن تدريجي تخم‎ها براي انتقال آنها به تراف‎ها بسيار مهم است. با اضافه كردن آب تراف به داخل ظرف تخم به صورت تدريجي دماي آب داخل ظرف تخم را با دماي آب تراف هم دما مي‎كنند و به آرامي داخل سيني‎هاي تراف وارد مي‎كنند.
در زمان رشد مراحل مختلف تخم و بچه ماهی، در دمای 10 درجه سانتیگراد بعد از 25 دقيقه از عمليات لقاح، تخم آب را جذب کرده و بعد از سخت شدن بعد از 45 دقيقه تخم‎ها ته نشين مي‎شود.
بعد از 12 ساعت درصد لقاح را مي‎توان مشخص کرد. 7 روز بعد بهترين زمان براي مشخص كردن درصد لقاح است. 16 روز بعد تخم‎ها چشم زده مي‎شوند،20 روز بعد تمیز کردن، 19 روز بعد شوك دادن به تخم‎ها، 30 روز بعد تخم گشايي و تفريخ تخم‎ها صورت مي‎گيرد. بعد از 50 روز شناي لاروها(شروع تغذیه فعال)، 60 روز بعد شروع تمايز جنسي، 130 روز بعد بچه ماهيان به حدود وزن 4.5 گرم مي‎رسند.